هرچه شایسته تر، بهتر (Fitter happier): انتخاب بهترین دام هیچ وقت تمامی ندارد
رستم عبداللهی |
۲۲ خرداد ۱۳۹۶

مقاله ای از ژورنال Animal Breeding and Genetics مدتی است که توجهم را به خودش جلب کرده بود و دنبال فرصتی می گشتم تا آن را مطالعه کنم. این مقاله در میان پنج مقاله برتر مجله JABG قرار گرفته است. این مقاله توسط C. Maltecca (2013) نوشته شده و هدفش اینست که بگویید در طول زمان شاخص های انتخاب تغییر کرده اند و اینکه کدام گاو بهتر است را باید از هم از نظر مصرف کننده و هم از نظر تولید کننده جستجو کرد.

در اواسط قرن بیستم شاخص انتخاب گاوهای هلشتاین آمریکا فقط دو صفت شیر و چربی شیر وارد می شدند اما امروزه شاخص های Lifetime net Merit و Fluid Merit و Cheese Merit تعریف شده اند که حدود ۱۵ صفت مختلف را دربردارند. این نشان می دهد که تعریف fitter better در طی زمان و با توجه به سیستم تولید و مصرف تغییر کرده است و صفاتی مانند سلامتی و تولید مثل که در گذشته به آنها توجه کمی شده بود امروزه مورد توجه قرار گرفته اند و در حال حاضر در هفت کشور  صفات سلامتی در اهداف اصلاحی وارد شده­اند .[Steine et al.(2008) J. Dairy Sci., 91, 418–۴۲۶]. افزایش شیوع بیماری در گاوداری ها با افزایش نرخ حذف، کاهش تولید و افزایش هزینه های کارگری همراه است (Zwald et al. (2004) J. Dairy Sci., 87, 4287–۴۲۹۴; Hansen (2000) J. Dairy Sci., 83, 1145–۱۱۵۰].). لازم است که بهبود سلامتی دام اولویت اول در صنعت گاوشیری هم از دیدگاه اقتصادی و هم دیدگاه اخلاقی در نظر گرفته شود. انتخاب ژنتیکی برای افزایش سلامتی و آسایش دام بهبود دائمی در عملکرد و سودآوری را به همراه خواهد داشت.

نتایج حاصل از مطالعات مختلف وراثت پذیری صفات تولیدی در گاو شیری  را در حد متوسط بین ۲۵%- ۲۰%، صفات خطی تیپ از ۴۰%-۱۵، صفات طول عمر ۱۰%-۸، صفات آسان زایی ۷% تا ۶، صفات باروری دختران ۷%-۴ و شیوع بیماری ۱۰%-۲ درصد گزارش شده کرده اند. لذا مشکلات پایین بودن وراثت پذیری صفات سلامتی، خصوصی بودن این داده ها و جمع آوری آنها از دلایل اصلی کمیابی و عدم توجه به اینچنین صفاتی می باشد. با این حال انتخاب ژنومیک میتواند ابزاری مفید برای بهبود صفات سلامتی باشد البته برای شروع این کار نیاز به رکوردهای دقیقی از داده های فنوتیپی برای صفات سلامتی می­باشد. ممکن است سوال پیش بیاید که صفات سلامتی اولاً اندازه گیری آنها مشکل است و دوماً وراثت پذیری آنها پایین است و سوماً تعریف شما از سلامتی چه میتواند باشد. برای صفات سلامتی نبایستی چندان نگرانی وجود داشته باشد چرا که به جای سایر صفات سلامتی میتوان از صفتی مانند پاسخ ایمنی (Immune Response) استفاده کرد که وراثت پذیری آن ۲۵% گزارش شده است. (http://www.semex.com/images/immunity/ImmunityPlusVetsAdvisorsJan2013.pdf).  اهمیت صفات سلامتی امروز آنچنان مهم شده است که کمپانی کانادایی SEMEX تولید کننده و پخش کننده اسپرم امروزه در کاتولوگ های اسپرم خود ارزیابی ژنتیکی گاوهای نر خود را برای صفات سلامتی براساس میزان پاسخ ایمنی با توجه به تست آنتی بادی ها و میزان فعالیت های دفاعی بدنشان در مقاومت و تحمل به میکروارگانیسم های بیگانه انجام می دهد و لذا Immunity PLUS را تبلیغ می کند.

لذا امروز بایستی همه دست اندرکاران اصلاح نژاد اعم از محققان، سازمان های تلقیح مصنوعی، انجمن های نژادی، کمپانی های خصوصی فرصت را غنیمت شمرده و دست همکاری به هم دهند تا به فکر بهبود در صفات سلامتی و آسایش دام های اهلی باشند.

Maltecca, C. (2013) Fitter happier: the never-ending quest for a better cow. Journal of Animal Breeding and Genetics,130, 87-88.

 
avatar